یبوست چیست؟ علائم یبوست مزمن چیست ؟ افراد مبتلا به یبوست باید چه غذاهایی را مصرف نمایند؟ چگونه می توانیم یبوست مزمن را درمان کرد؟ یبوست در نوزادان چیست؟ علائم یبوست در نوزادان چیست؟ چگونه می توان یبوست کودکان را درمان کرد؟ چه میوه ها و غذاهایی برای یبوست کودک مفید است؟
برای پاسخ به سوال های بالا حتما این مقاله را مطالعه فرماید.
یبوست مزمن به حرکات غیر معمول روده یا عبور سخت مدفوع می گویند که چند هفته یا حتی بیشتر طول بکشد.
یبوست معمولاً به معنای داشتن دفع کمتر از سه بار در هفته است.
اگرچه داشتن هر از گاهی پوست در طول هفته بسیار شایع است.
اما برخی افراد یبوست مزمن دارند که زندگی آنها را تحت تأثیر قرار می دهد.
یبوست مزمن و تفاوت آن با یبوست موقت
یبوست موقت وضعیتی است که در آن حرکات روده بهطور موقتی کند میشوند یا سختی در دفع مدفوع ایجاد میشود.
این نوع یبوست معمولاً به دلایل کوتاهمدتی مثل تغییر در رژیم غذایی، استرس، سفر، یا کمآبی بدن رخ میدهد.
اغلب افراد در طول زندگی خود بارها دچار یبوست موقت میشوند و معمولاً با اصلاح سبک زندگی یا مصرف مایعات و فیبر کافی، این مشکل در چند روز برطرف میشود.
در مقابل، یبوست مزمن زمانی مطرح است که فرد برای مدت طولانی (معمولاً بیش از سه ماه) با مشکل دفع مدفوع مواجه باشد.
در این حالت، حرکات روده به طور مداوم کاهش یافته و ممکن است فرد تنها دو یا کمتر بار در هفته دفع داشته باشد، یا برای دفع نیاز به زور زدن زیاد یا احساس ناکامل بودن دفع داشته باشد.
یبوست مزمن میتواند نشانهای از یک بیماری زمینهای، اختلال در عملکرد عضلات روده یا مصرف طولانیمدت برخی داروها باشد.
تفاوت اصلی بین این دو نوع یبوست در مدتزمان بروز و شدت علائم آنهاست. یبوست موقت اغلب بهسرعت با تغییرات جزئی در سبک زندگی برطرف میشود و نیاز به درمان خاصی ندارد.
یبوست مزمن به مراقبت پزشکی، تشخیص علت زمینهای و احتمالاً درمان بلندمدت نیاز دارد. بیتوجهی به یبوست مزمن ممکن است باعث بروز عوارضی مانند بواسیر، شکاف مقعدی یا حتی افت عملکرد طبیعی روده شود.
بنابراین شناخت تفاوت آنها برای انتخاب روش درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.
علائم یبوست مزمن چیست؟
- دفع مدفوع کمتر از سه بار در هفته
- داشتن مدفوع ناصاف یا سخت
- زور زدن برای اجابت مزاج
- احساس وجود مانع در مقعد
- احساس خالی نشدن کامل روده
- تورم یا درد شکم
- استفراغ
- سردرد
- نیاز به کمک برای خالی کردن راست روده؛ مثل استفاده از دست ها برای فشار به شکم و یا استفاده از انگشت برای خارج کردن مدفوع از مقعد
اگر افراد در ۳ ماه گذشته، دو یا تعداد بیشتری از این علائم را در خود احساس کرده باشند، دچار عارضه ای به نام یبوست مزمن شدهاند.
چه زمانی یبوست نگرانکننده است؟
افراد باید در هنگام مواجه با یبوست مزمن نزد پزشک روند و این بیماری را هرچه سریعتر درمان نمایند.
چنانچه در اجابت مزاج دچار مشکل پایدار شده اند، بدون اینکه دلیلی برای آن بیابند به پزشک مراجعه کنند.
قدم اول درمان این است که به شیوه زندگی خود توجه نمایند.
معمولاً پزشک به افرادی که مبتلا به یبوست شده اند، توصیه میکند که صبحها حتما صبحانه میل کنند و بعد از آن برای
دفع مدفوع آماده شوند و از زور زدن زیاد موقع دفع خودداری کنند.
زیرا بعضی از بیماری های ناحیه مقعد با زور زدن تشدید می یابد.
دلایل اصلی بروز یبوست
- رژیم غذایی کمفیبر
- مصرف ناکافی مایعات
- بیتحرکی و سبک زندگی نشسته
- استرس و اضطراب
- بهتأخیر انداختن عمل دفع
- مصرف برخی داروها (مانند مسکنهای قوی، داروهای ضدافسردگی، ضداسیدهای حاوی آلومینیوم یا کلسیم)
- تغییرات ناگهانی در برنامه روزانه یا سفر
- مشکلات هورمونی (مانند کمکاری تیروئید یا بارداری)
- اختلالات عملکردی روده (مانند سندرم روده تحریکپذیر)
- انسداد یا تنگی روده در اثر تومور، هموروئید یا مشکلات دیگر
- بالا رفتن سن (کاهش فعالیت روده با افزایش سن)
یبوست معمولاً نتیجهی مجموعهای از عوامل سبک زندگی، تغذیه و شرایط جسمی است.
یکی از شایعترین دلایل آن رژیم غذایی کمفیبر و نوشیدن آب ناکافی است. فیبر موجود در میوهها، سبزیجات و غلات کامل باعث افزایش حجم مدفوع و تسهیل حرکت آن در رودهها میشود.
کمآبی بدن نیز باعث سفت شدن مدفوع و دشوار شدن دفع آن میشود. بیتحرکی و نشستن طولانیمدت هم میتواند عملکرد طبیعی روده را کند کرده و به یبوست منجر شود.
از سوی دیگر، برخی شرایط پزشکی و داروها نیز ممکن است باعث یبوست شوند.
داروهای ضدافسردگی، ضد دردهای مخدر، داروهای ضد اسید حاوی آلومینیوم، یا بیماریهایی مثل کمکاری تیروئید، دیابت، یا سندرم روده تحریکپذیر در بروز یبوست نقش دارند.
در برخی موارد، یبوست میتواند نشانهای از مشکلات جدیتری مانند انسداد روده یا تومورها باشد.
به همین دلیل، در صورتی که یبوست طولانیمدت یا همراه با علائمی مثل درد شکم، کاهش وزن یا خون در مدفوع باشد، باید حتماً به پزشک مراجعه شود.
رفع یبوست با مواد غذایی
افراد مبتلا به یبوست را باید به مصرف فیبر های طبیعی که در میوه و سبزیجات فراوان هستند، ترغیب کرد.
خوردن میوه با پوست و مصرف غلات حاوی سبوس، فیبر بیشتری به بدن میرساند.
فعالیت بدنی مفرح و شاداب مثل پیاده روی، ایروبیک و شنا، حرکت های روده را منظم تر می کند و باعث آرامش
اعصاب و کنترل بهتر استرس می شود و در بهبود یبوست اثربخش است.
چگونه می توانیم یبوست مزمن را درمان کرد؟
فشارهای عصبی حتی موارد خفیف مانند افسردگی یا اضطراب یا اختلال های خواب، می توانند باعث تشدید یبوست شوند.
بر همین اساس هر چه آرامش و آسایش در زندگی بیشتر باشد و اضطراب و نگرانی ها در طول روز کمتر باشد، حرکت های روده و اجابت مزاج منظم تر می شود.
بعضی از داروها نیز می توانند منجر به بیماری یبوست گردد.
اگر دارویی مصرف می شود، بهتر است با تجویز پزشک باشد و درباره احتمال یبوست در اثر مصرف دارو از پزشک سوال شود.
اگر اقدام های کمکی به بهبود یبوست کمکی نکرد، قدم بعدی درمان یبوست، درمان دارویی است.
برخی از داروها در حقیقت همان فیبر هستند که به مقدار زیاد و متراکم به صورت فرآوردههای دارویی تجویز میشوند.
بعضی دیگر بعد از رسیدن به روده بزرگ، روده را به ترشح بیشتر آب و املاح تحریک و از این طریق به دفع یبوست کمک می کنند.
در دهه اخیر داروهای جدید دیگری برای درمان یبوست به بازارهای داروی معرفی شده اند که ممکن است در سال های آینده در کشور ما قابل تهیه باشند.
یبوست در دوران بارداری
یبوست یکی از مشکلات شایع دوران بارداری است که بسیاری از زنان بهویژه در سهماهه دوم و سوم آن را تجربه میکنند.
این وضعیت معمولاً با کاهش دفعات دفع، سفت شدن مدفوع و سختی در عمل دفع همراه است.
دلایل متعددی در بروز یبوست در دوران بارداری نقش دارند که ترکیبی از تغییرات فیزیولوژیکی، هورمونی و سبک زندگی هستند.
یکی از عوامل اصلی، افزایش هورمون پروژسترون در دوران بارداری است.
این هورمون باعث شل شدن عضلات بدن، از جمله عضلات دیواره روده میشود و در نتیجه حرکت مواد غذایی در دستگاه گوارش کندتر میگردد.
این روند باعث میشود روده زمان بیشتری برای جذب آب از مواد دفعی داشته باشد که نتیجه آن سفت شدن مدفوع و بروز یبوست است.
از سوی دیگر، با رشد جنین و بزرگتر شدن رحم، فشار بیشتری بر رودهها وارد میشود.
این فشار فیزیکی ممکن است حرکت طبیعی روده را مختل کرده و تخلیه مدفوع را سختتر کند.
کاهش فعالیت بدنی در دوران بارداری، تغییر رژیم غذایی، و مصرف مکملهای آهن که برای پیشگیری از کمخونی تجویز میشوند، همگی میتوانند احتمال ابتلا به یبوست را افزایش دهند.
برای پیشگیری و درمان یبوست در بارداری، رعایت برخی نکات ساده بسیار مؤثر است.
مصرف مایعات به میزان کافی، گنجاندن غذاهای پرفیبر مانند سبزیجات، میوهها و غلات کامل در رژیم غذایی، و انجام حرکات ورزشی سبک مانند پیادهروی روزانه، از راهکارهای مفید هستند.
در موارد شدیدتر، پزشک ممکن است استفاده از ملینهای ملایم یا درمانهای جایگزین را توصیه کند، اما نباید بدون مشورت با پزشک از داروهای ضدیبوست استفاده کرد، چرا که برخی از آنها ممکن است برای جنین مضر باشند.
یبوست در نوزادان چیست؟
یکی از مشکلات که ناراحتی شیرخوار و نگرانی والدین را در پی دارد، یبوست است.
هنگام یبوست، مدفوع سفت و خشک می شود، به طور عادی تخلیه نمی شود و کودک در زمان دفع احساس درد می کند.
علائم یبوست در نوزادان چیست؟
به طور کلی 4 علامت اصلی وجود دارد که نوزاد دچار یبوست می گردد که این علامت ها عبارتند از:
- مدفوع سفت
- مدفوع خشک
- مدفوع تکه تکه
- گریه و زور زدن هنگام دفع (زور زدن تنها نشانه ی پوست نیست.)
از علایم های دیگر یبوست کودکان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
مدفوع نکردن برای ۲ تا ۳ روز در کودکانی که شیر خشک می خورند و یک هفته برای کودکانی که شیر مادر میخورند
خطرناک است و این خطر نشانه یبوست می باشد.
وقتی مدفوع کودک نرم است، دفع یک بار در هفته به معنی یبوست نیست.
اشتهای کم، وزن نگرفتن و خونریزی از مقعد می تواند نشانه ای از یبوست در نوزادان باشد.
چگونه می توان یبوست کودکان را درمان کرد؟
اگر نوزاد شما دچار یبوست گردید، حتما به پزشک مراجعه نمایید.
ولی اگر سن کودک شما بیشتر است، اقدامات زیر را انجام دهید:
- دستتان را چرب کنید و شکم کودک را از قسمت پایین به سمت بیرون و در جهت عقربه های ساعت ماساژ دهید. اگر کودک احساس راحتی و آرامش کرد و از این کار لذت برد، ماساژ را ادامه دهید.
- کودک را به پشت بخوابانید، پاهایش را بگیرید و به آرامی به شکل دایره حرکت دهید. این کار باعث حرکت عضلات شکم، فشار ملایم به روده و تسهیل حرکت آن می شود.
- حمام گرم میتواند کودک را آرام و به دفع راحت تر کمک کند. می توانید در حمام شکم کودک را ماساژ دهید.
- می توانید مقداری وازلین اطراف مقعد کودک خود بمالید. زیرا کودک به راحتی میتواند مدفوع سفت و تکه تکه شده را دفع نماید.
چه میوه ها و غذاهایی برای یبوست کودکان مفید است؟
مصرف حریره بادام و پوره میوه یا سبزی برای کودکان 4 تا 6 ساله مفید و مناسب است.
باید حتما یکی از موارد بالا را به رژیم غذایی کودک اضافه نمایید.
زیرا این غذاها فیبر زیادی دارند و از یبوست پیشگیری میکنند.
خوردن آب آلو ناشتا نیز از یبوست پیشگیری میکند.
اگر کودک غذای جامد میخورد، به او پوره هلو و آلو و به جای برنج، جو بدهید.
علاوه بر شیردهی روزی چند بار، آب جوشیده سرد به کودک بدهید.
از ۶۰ تا ۱۲۰ میلی لیتر آغاز و طبق میل کودک مقدار آن را کم یا زیاد کنید.
به یاد داشته باشید آب نباید جایگزین شیردهی شود.
اگر آب کمک نکرد، در کنار رژیم غذایی معمول، بر اساس نیاز کودک روزی یک یا چند وعده آب سیب، هلو یا آلو به
فرزندانتان بدهید.
اگر یبوست کودکان طولانی گردید، و با تغییرات غذایی برطرف نشد و علایم دیگری مانند خون در مدفوع، وزن نگرفتن،
استفراغ و تحریک پذیری به آن اضافه شد، حتما به پزشک مراجعه کنید.
اگر به کودک شیر خشک می دهید، طبق دستورالعمل شیر را تهیه کنید.
اضافه کردن مقدار بیشتری شیر می تواند باعث ابتلا به یبوست یا مشکلات دیگر شود.
پزشک برای درمان یبوست مزمن ممکن است ملین های خاصی تجویز یا در مواردی که یبوست شدید است شیاف
گلیسیرین تجویز کند.
درمانگاه خیریه سهامی درشیراز
تمامی افرادی که دچار یبوست مزمن شده اند یا کودکان والدینی که مبتلا به یبوست شده اند، می توانند به صورت 24
ساعته در هر زمانی به درمانگاه سهامی مراجعه نمایند.
زیرا درمانگاه سهامی دارای بروز ترین تجهیزات و متخصصین باتجربه در تمامی زمینه ها می باشد.
افرادی که یبوست خود را جدی نمی گیرند و برای درمان آن اقداماتی را انجام نمی دهند، در آینده نه چندان دور، دچار
مشکلات و عارضه های جبران ناپذیری می گردند که بسیار درد ناک و خطرناک خواهد بود.
تمامی افراد می توانند به راحتی به وب سایت درمانگاه سهامی جهت نوبت دهی حضوری اقدام و مراجعه نمایند.
___________________________________________________
راه های ارتباطی با درمانگاه سهامی
کانال آپارات درمانگاه سهامی
کانال نماشا درمانگاه سهامی
آدرس پیج اینستاگرام درمانگاه سهامی
شماره تماس : ٠٩١٧٠٠٤٤٢٦٢ – ۰۷۱۳۶۲۶۹۱۲۲ – ۰۷۱۳۶۲۶۹۱۲۱
_________________________________________________
سایر مقالات
یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟ – یبوست چیست؟
